6 tips om gezond staand te werken

Bijna iedereen weet: lang zittend werken is niet goed voor je. Op kantoren zie je daarom steeds vaker sta-werkplekken. Is staand werken beter dan zittend werken? En is een zit/sta bureau aanraad op de thuiswerkplek. Het antwoord is “nee” en “dat ligt er aan”.

In dit artikel leg ik uit wat zittend en staand werken voor risico’s en voordelen met zich meebrengen, en geef ik tips om gezond staand te werken op de thuiswerkplek. Of op kantoor natuurlijk!

Hoe slecht is zittend werken?

Een groot EU-wijd onderzoek concludeert: langdurig statisch zitten is schadelijk. Rechtop zitten zonder rugsteun verhoogt de druk op de tussenwervelschijven in je onderrug tot 140% van de druk die je hebt bij staan; voorovergebogen zitten (denk aan een beeldscherm) loopt dat op tot 190%. Die aanhoudende druk, gecombineerd met verkorte spieren en een ongunstige houding voor nek en schouders, is de directe oorzaak van veel klachten.

Langdurig zitten wordt ook gekoppeld aan diabetes, hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van kanker, depressie en een hogere sterftekans. Een van de opvallendste cijfers: tot 7 uur zitten per dag stijgt het sterfterisico met 2% per extra uur, daarboven met 5% per uur. Mensen die 10 uur per dag zitten hebben 34% meer kans op overlijden dan mensen die 1 uur per dag zitten.

Nederlanders zaten volgens het meest recente TNO onderzoek (2025) gemiddeld 8,7 uur per dag. Dat is dus behoorlijk zorgwekkend!

Is staand werken gezonder dan zitten?

Kunnen we dan beter staand gaan werken? Het korte antwoord is: nee. Staan is, net als zitten, een statische houding. En elke statische houding die je te lang volhoudt, belast je lichaam. Uit onderzoek van de Gezondheidsraad blijkt dat mensen die vier uur per dag staand werken, 10,7% meer kans hebben op lage rugklachten (kanttekening: dit onderzoek ging niet alleen over beeldschermwerkers).

De oplossing: heel veel sporten. Of meer afwisseling

Meer dan een uur per dag intensief bewegen kan de negatieve effecten van langdurig statisch zitten of staan compenseren. Maar voor veel mensen is dat niet realistisch. En of je nu topsporter bent of niet: afwisselen van houding is de sleutel. “De beste houding is je volgende houding” is een wijsheid die ik steeds vaker langs zie komen.

Het doel van staand werken is dus niet zitten vervangen door staan, maar allebei afwisselen met bewegen. Naast staan kun je ook eens lopend vergaderen – bij telefoongesprekken of meetings waarbij je je camera niet aan hoeft te zetten. Zo combineer je bewegen met werken, en vaak maakt het je ook een stuk creatiever. In dit artikel deel ik een aantal tips om meer te bewegen.

Lukt het je echt niet om vaak genoeg op te staan. Dan kan pauzesoftware op je computer die je dwingt op te staan je helpen.

Hoeveel mag je aaneengesloten staand werken?

Mijn vuistregel: niet langer dan 30 tot 45 minuten achterelkaar. Daarna weer even zitten, lopen, of iets anders doen. Ik adviseer klanten om vooral te staan tijdens werkzaamheden waarbij ze hun toetsenbord en muis niet intensief nodig hebben – tijdens video-meetings bijvoorbeeld, zodat je tijdens het bellen ook nog wat kunt bewegen.

6 tips voor gezond staand werken

1. Wissel elke 30-45 minuten af. Sta niet de hele dag, maar bouw het op en wissel steeds af met zitten of lopen.
2. Sta vooral tijdens taken zonder intensief toetsenbord- en muisgebruik. Denk aan bellen, video-meetings, lezen of brainstormen.
3. Bel of vergader af en toe lopend. Dat kan prima zolang je camera niet aan hoeft.
4. Zet je beeldscherm en toetsenbord ook staand op de juiste hoogte. Dezelfde regels als bij zitten gelden: scherm op ooghoogte, ellebogen in een hoek van ongeveer 90 graden. Zie ook mijn tips voor een betere zithouding bij het thuiswerken – de meeste ervan gelden ook voor staan.
5. Verdeel je gewicht en draag comfortabel schoeisel. Probeer niet stijf op één plek te staan; een anti-vermoeidheidsmatje (een dikkere, licht verende vloermat – meestal van foam, rubber of gel) kan helpen om onbewust je gewicht en houding te blijven “micro-verplaatsen,
6. Laat je houding checken. Het is vaak lastig om van jezelf te voelen of je goed staat. Vraag een huisgenoot of collega ernaar te kijken, maak een foto met een zelfontspanner, of laat het professioneel beoordelen tijdens een online werkplekcheck.

Een geïmproviseerde sta-werkplek

Je hebt geen duur zit/sta bureau nodig om af en toe te staan. Een stapel stevige boeken of een kist onder je laptop, met je toetsenbord en muis op ooghoogte-vriendelijke hoogte erbij, werkt al prima voor een video-meeting of een telefoontje.

Wil je je hele thuiswerkplek eens goed onder de loep nemen, staand én zittend? Kijk dan ook naar mijn stappenplan om je thuiswerkplek in 7 stappen in te richten.

Veelgestelde vragen over staand werken

Is staand werken gezonder dan zitten?
Niet per definitie. Lang staan belast je lichaam net zo goed als lang zitten — het risico verschuift eerder dan dat het verdwijnt. Gezond is vooral de afwisseling tussen zitten, staan en bewegen.

Hoe lang mag je aaneengesloten staand werken?
Maximaal 30 tot 45 minuten achterelkaar, daarna weer wisselen met zitten of lopen.

Heb je een zit-sta bureau nodig om staand te werken?
Nee. Een zit-sta bureau maakt afwisselen makkelijker, maar een geïmproviseerde sta-plek (bijvoorbeeld met boeken of een kist) volstaat prima om af en toe te staan.

Is staand werken goed tegen rugklachten?
Niet automatisch. Onderzoek laat juist zien dat veel uren staand werken het risico op lage rugklachten kan vergroten. Afwisseling — en een goed ingerichte werkplek, zowel zittend als staand — helpt meer dan alleen meer staan.

Twijfel je of jouw werkplek, zittend en staand, wel goed is ingericht? Ik help je graag verder met een online ergonomisch werkplekonderzoek. 🙂