Bijna elke werknemer werkt deels op kantoor. De meeste mensen hebben een haat-liefde relatie met het naar kantoor gaan. Je kunt spontaan en informeel socializen met je collega’s en vergaderen is meestal leuker en efficiënter. Aan de andere kant: vooral als je niet altijd op kantoor werkt wordt je vaak gestoord tijdens je werk, en is er in de meeste gevallen meer afleiding dan thuis.
Er is steeds meer aandacht voor het fenomeen “prikkels”. Het is de laatste jaren vaker een onderwerp tijdens mijn online werkplekonderzoeken. Ik kwam op Sail 2025 bijvoorbeeld een prikkel-arme ruimte tegen – er waren er 3 op verschillende plekken in Amsterdam. Een recent onderzoek concludeert dat het voor 47% van Britse werknemers het prioriteit heeft dat de werkgever ervoor zorgt dat ze minder gestoord worden.
Maar leiden prikkels en meer afleiding op kantoor nu ook tot minder productiviteit? Er is verrassend weinig goed onderzoek (dat niet tijdens de Covid pandemie is gedaan). Een grote studie van Stanford zegt van wel (13%), een andere van de London School of Economics concludeert een productiviteitswinst van 12%.
Typen prikkels op kantoor
Welke prikkels kom je op kantoor tegen, en wat kun je er tegen doen?
Auditieve prikkels: prikkels van geluid. Gesprekken van collega’s, rinkelende telefoons, geroezemoes in open ruimtes. Ook zachte achtergrondgeluiden kunnen energie kosten om te “filteren” als je je je probeert te concentreren. Zelf ben ik eenzijdig doof, en heb ik veel last van auditieve prikkels.
Visuele prikkels: bewegingen in je ooghoek, felle verlichting, rommelige werkplekken, beeldschermen. Vaak zijn er meer van dit soort prikkels op kantoor dan thuis.
Sociale prikkels: onverwachte vragen of korte onderbrekingen. Op kantoor ervaren veel mensen de druk om altijd beschikbaar of aanspreekbaar te zijn, zeker als ze gedeeltelijk thuis werken.
Digitale prikkels: e-mails, chatmeldingen, pop-ups, agenda-herinneringen. Vooral het continu schakelen tussen taken vergroot dementale belasting. Uiteraard ervaar je deze prikkels zowel op kantoor als thuis.
Fysieke prikkels: temperatuur, slechte luchtkwaliteit, een oncomfortabele stoel. Soms zijn deze prikkels subtiel, maar wel bepalend voor je energieniveau.
Tips om beter met prikkels om te gaan
Creëer een focuszone
Werk indien mogelijk in een rustige ruimte of gebruik noise cancelling headphones. Zelfs korte periodes van ongestoorde concentratie helpen om productiever te zijn.
Beperk digitale onderbrekingen
Zet meldingen uit of plan vaste momenten om e-mail en chat te checken. Zo houd je zelf regie.
Zorg voor visuele rust
Houd je bureau opgeruimd en positioneer je scherm zo dat je minder wordt afgeleid door beweging in je omgeving. Dat betekent niet dat je je scherm scheef moeten zetten (ergonomie is ook belangrijk!), maar ga bijvoorbeeld niet naast het looppad zitten, en kijk liever naar een muur dan naar alles wat er om je heen gebeurt bij collega’s. Een ander idee: plaats een plant naast je tafel.
Gebruik signalen voor collega’s
Geef aan wanneer je even niet gestoord wil worden, bijvoorbeeld met een headset op of door het maken van ‘focus-uren’ in je agenda.
Plan herstelmomenten
Korte pauzes zonder scherm, een wandeling of een moment van stilte helpen je brein te ontladen.
Pas de omgeving aan waar mogelijk
Let op licht, temperatuur en luchtkwaliteit. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken in hoe prikkels je beïnvloeden.
Een kantoor (of thuiswerkplek) zonder prikkels bestaat niet
Een kantoor zonder prikkels bestaat niet. Het is misschien juist de bedoeling dat je “geprikkeld” wordt op kantoor, in creatieve zin. In mijn ervaring is het omgaan met prikkels iets want je deels kunt trainen. Je kunt leren om prikkels beter te filteren of te doseren.
Ik adviseer je om eens op te schrijven wat voor prikkels je allemaal tegenkomt, en na te denken aan de hand van de tips hierboven of het revelevant is om er iets aan te doen.