Word ik binnenkort (deels) vervangen door “slimme monitors” en andere robots die kunnen helpen een ergonomische houding aan te leren, en aan te houden om bijvoorbeeld nekklachten te voorkomen? Misschien!
Het korte antwoord: monitors die je houding actief corrigeren bestaan nog alleen als prototype. Wel zijn er monitors en robots die waarschuwen bij een slechte houding en laptop standaards die met je meedraaien.
Welke slimme monitors & robots zijn er?
Ik heb eens gekeken naar welk onderzoek er tot nu toe is gedaan naar slimme ergonomische monitors en robots. En wat is er momenteel al op de markt?
Een monitor die langzaam in hoogte aanpast
Onderzoekers van de KAIST universiteit in Zuid-Korea hebben in 2019 al een “slimme” monitor gefabriceerd die zich heel langzaam in hoogte aanpast als je niet correct zit. Het idee is dat als je bijvoorbeeld onderuitgezakt zit, de monitor zich langzaam (zonder dat je het ziet) in hoogte verstelt, waardoor je uiteindelijk gaat verzitten om in een meer ergonomisch verantwoorde houding te gaan zitten.
De onderzoekers noemen dit “unobtrusive posture correction”, en hebben aangetoond dat het voor hun (minieme) testgroep van 12 personen goed werkte. Op dag 1 van het onderzoek maakte de testgroep gebruik van een gewone statische monitor, en op dag 2 van de slimme monitor. Op dag 2 corrigeerde de testgroep haar houding veel regelmatiger. Het onderzoek is in 2019 uitgevoerd en is hier te downloaden.
De robot die de onderzoekers hebben gebruikt is gemaakt door de KUKA Robotics Corporation, en aangesloten op een monitor met (vermoed ik) een camera en een slimme computer. Een KUKA-robot kostte in 2019 zo’n €100.000 dus dat moet een stuk goedkoper kunnen… Toch zijn er voor zover ik kan vinden geen monitors op de markt gekomen die je helpen van een slechte naar een goede ergonomische houding over te gaan door langzaam de “goede” (ergonomisch correcte) kant op te bewegen.
Wel heeft Lenovo in 2025 een “proof-of-concept” model gemaakt voor MWC 2025 die meebeweegt met de gebruiker en waarschuwt bij een slechte houding. Maar als ik het goed begrijp beweegt hij ook mee “de verkeerde kant op”, als een gebruiker inzakt bijvoorbeeld. Dat lijkt me contraproductief!
Een slimme monitor met camera + ergonomische tips
Het is natuurlijk heel fancy dat een monitor automatisch beweegt als je een verkeerde houding aanneemt. Maar een simpelere en veel goedkopere oplossing zou zijn dat een monitor (met een kleine camera) monitort of je ergonomisch goed zit, en een seintje op het scherm geeft als dit niet het geval is.
Dat zou in principe gewoon software kunnen zijn, maar producent ViewSonic heeft deze software in de monitor geïntegreerd:
Een laptop-stand die meebeweegt
Lenovo heeft in 2025 ook een (nog niet in productie) laptop-stand gemaakt die met de gebruiker meebeweegt, op basis van wat de laptop in de camera ziet. Maar ook bij deze innovatie is het probleem dat als je een hele slechte ergonomische positie aanneemt, je computer met je meebeweegt en dus eigenlijk het tegenovergestelde doet van wat het moet doen!
Een knuffel robot die je corrigeert!
Zweedse onderzoekers van Chalmers hebben in 2026 een test gedaan met de teddybeer robot “SitBot” die de houding van een gebruiker kopieert en laat zien als je onderuitgezakt zit. Het onderzoek is nog gaande – maar een test onder 20 gebruikers gaf goede resultaten.
En onderzoekers uit China maakten de Tuotle – een robotschildpad op je bureau die om de 30 tot 60 seconden zijn nek naar voren steekt, alsof hij slecht zit. Pas als jij op de knop op zijn rug drukt, gaat hij weer rechtop zitten. Zodra je de schildpad wilt corrigeren, let je vanzelf ook op je eigen houding (cognitieve dissonantie theorie). In een kleine pilotstudie met 25 jonge deelnemers, 15 minuten per persoon, werkte dat even goed als een trillende houdingscorrector, maar de robot werd veel prettiger gevonden.
Helaas zijn er geen goede foto’s van deze knuffel-robots!
Een stoel met sensoren
In 2026 is er onderzoek gedaan naar in hoeverre sensors in stoelen kunnen “checken” of je ergonomisch correct zit. De test-stoel had ook een functie om aan te geven dat een gebruiker niet ergonomisch juist zat. De sensoren die in de test gebruikt werden herkenden in laboratorium 81% van de houdingen van de gebruiker. In het “echt” (slechts onder 10 mensen getest tijdens 5 werkdagen) was dit 66%.
En werkte het ook echt om beter te zitten? Nee, niet echt. De test-groep ging niet (veel) beter zitten, mogelijk omdat ze aan de meldingen gewend raakten, of omdat voorover leunen bij computerwerk gewoon praktischer voelt.
Conclusie: de robots komen er aan!
Alhoewel de onderzoeken nog minimaal zijn, en er naar mijn idee op de verkeerde ideeën wordt doorgeborduurd (het experiment in 2019 was veelbelovend, maar er is niets mee gedaan) ben ik erg optimistisch over de concepten. Ik denk dat slimme monitors, sensoren en robots echt kunnen helpen een meer ergonomische houding aan te leren. Maar ik zie wel wat nadelen en gevaren.
Eén goede ergonomische houding bestaat niet
Zoals ook in enkele van de onderzoeken werd geconcludeerd: mensen wennen aan waarschuwingen. Ook ben ik bang dat er in het systeem een “ideale houding” wordt ingeprogrammeerd.
Ik ben van mening dat er niet één “perfecte” ergonomische houding is die voor iedereen werkt. Ieder lichaam is anders, en iedereen heeft andere voorkeuren / klachten. Het kan echt gevaarlijk zijn om sommige “standaard” tips aan mensen met specifieke klachten te geven.
Naar mijn idee zou er dus altijd nog wel een expert aan te pas moeten komen om de robot goed in te stellen tijdens een (online) ergonomisch adviesgesprek. Wellicht is dat hoe mijn toekomst er uit ziet: een adviseur van robots?
Slimme monitors: let op privacy
Het ligt buiten mijn vakgebied, maar waar ik me in het algemeen grote zorgen om maak bij het combineren van AI en monitoring (zoals camera’s) is privacy. Wie wil er de hele dag op zijn werk door een camera in de gaten gehouden worden? Gaan werkgevers dit “verplichten”? Uiteraard kan een camera ook gebruikt worden voor andere monitor doeleinden (zoals: werkt de medewerker wel echt 8 uur productief?).
Een medewerker is geen robot
Een gevaar dat ik wel zie, is dat als we de houding van medewerkers altijd automatisch kunnen corrigeren, medewerkers en werkgevers minder de noodzaak gaan zien van pauzes. Beweging en pauzes (ironisch gezien is er ook pauze-software…) zijn echt essentieel, hoe goed of slecht je ook zit. We moeten oppassen dat we niet mensen ook in robots willen veranderen…
Wat is jouw mening? Ken je voorbeelden uit de praktijk van hulpmiddelen / robots die je helpen een ergonomisch correct houding te behouden? Laat het weten in de comments.