Tijdens de corona-epidemie in 2021 dienden Tweede Kamerleden Van Weyenberg (D66) en Maatoug (GroenLinks) een wetsvoorstel in om werknemers meer zeggenschap te geven over de plek waar zij willen werken. Met het initiatiefvoorstel dat zij “Wet werken waar je wilt” noemden wilden zij de Wet flexibel werken (Wfw) zo veranderen dat een aanvraag van een werknemer om vanuit huis te werken in principe gehonoreerd moet worden.
Aangenomen in tweede kamer, verworpen door eerste kamer
Het voorstel is uiteindelijk in 2022 in de Tweede Kamer aangenomen met een ruime meerderheid, maar in september 2023 verworpen in de 1e kamer. Het nut en de noodzaak van deze wet werd betwijfeld. Ook maakten sommige partijen zich zorgen over de hoeveelheid administratie die dit voor werkgevers zou opleveren. De meeste eerste kamerleden vonden dat dit een onderwerp was die niet in een wet gegoten hoefde te worden, maar waar werkgevers en werknemers samen uit zouden moeten kunnen komen
“Werken waar je wilt” – misleidend
Veel media hadden het in 2021 over het “recht om thuis te werken” en in gerespecteerde buitenlandse media als Bloomberg werd zelfs geschreven dat we in Nederland van thuiswerken een “legal right” hebben gemaakt. Naar mijn idee is de naam van het initiatiefvoorstel (“werken waar je wilt”) hier mede debet aan – behoorlijk misleidend.
Werkgevers kunnen een aanvraag altijd afwijzen
Met de verwerping van de wet werken waar je wilt blijft de huidige wet flexibel werken dus onveranderd. Deze wet biedt al de mogelijkheid voor de meeste werknemers om een aanvraag te doen om op een andere plek te werken:
- Werknemers van bedrijven met meer dan 10 werknemers die ten minste een half jaar in dienst zijn kunnen nu al (via de wet) een verzoek in te dienen tot aanpassing van arbeidsplaats.
- Een werkgever dient te overleggen met de werknemer en binnen één maand te reageren en kan het verzoek afwijzen als dit “redelijk en billijk” is.
- Een afwijzing dient gemotiveerd te worden, maar in de praktijk is het aan werkgevers om te bepalen wat redelijk en billijk is.
Werknemers die in Duitsland werken maar in Nederland wonen hebben het beter geregeld. Zij mogen sinds vorige jaar 50% thuiswerken vanwege een nieuwe wet in Duitsland die in 2023 is aangenomen.
Werkgevers willen minder thuiswerken, werknemers meer
Er is een toenemende kloof tussen wat de werkgever en wat de werknemer wil op het gebied van flexibel werken. Uit een onderzoek van LinkedIn onder bedrijven met meer dan 1000 werknemers, blijkt dat 70% van de Nederlanse werkgevers thuiswerken wil gaan beperken of het aantal hybride functies terug gaat terugbrengen. Maar bijna 80% van de huidige thuiswerkers gaf na de corona pandemie aan geheel of gedeeltelijk vanuit huis te willen blijven werken.
De wet is niet aangenomen, maar toch zal de werkgever iets moeten doen om werkgevers tevreden te houden, zeker in deze krappe arbeidsmarkt. Hoewel werkgevers het recht hebben om een verzoek te wijzigen, zou ik werkgevers aanraden om wanneer het kan meer thuiswerken toe te staan.