Sinds 2005 is het volgens de Arbowet voor elk bedrijf met meer dan 25 werknemers verplicht om een preventiemedewerker aan te wijzen. Naar mijn idee kan een preventiemedewerker een belangrijke rol spelen op het gebied van ergonomisch werkplekonderzoek, maar krijgen ze te vaak te veel inhoudelijke verantwoordelijkheden.
Ik leg graag aan de hand van mijn ervaring uit wat het (grote) nut is van een preventiemedewerker voor een bedrijf. Maar ook leg ik graag uit waarom ik het afraad om ze in te zetten voor ergonomisch advies op de thuiswerkplek, of als collega’s klachten ervaren.
Wat is / doet een preventiemedewerker?
De preventiemedewerker is een medewerker die zich bezighoudt met veiligheid en gezondheid op de werkvloer. Wat ze precies voor verantwoordelijkheden hebben, hangt af van de grootte van het bedrijf. Zij hebben in ieder geval drie wettelijke taken:
- Het ondersteunen met het opstellen van een RI&E, vaak in samenwerking met een expert
- Het adviseren over een goed arbeidsomstandighedenbeleid, in samenwerking met Arbodeskundigen
- Het er op letten dat beleid (uit de RI&E bijvoorbeeld) wordt uitgevoerd en het helpen met het uitvoeren van arbo-maatregelen op de werkvloer.
Werknemers die ook preventiemedewerker zijn, doen dit meestal naast hun “normale baan”. Het is niet verplicht om een preventiemedewerker een training te geven, maar hier wordt (gelukkig) wel vaak in geïnvesteerd. Het gaat vaak om een korte training, die vooral ingaat op de signalerende functie.
De preventiemedewerker is belangrijk!
Een preventiemedewerker (of ergocoach) die op de werkvloer aanwezig is, kan een hele belangrijke signalerende rol vervullen op het gebied van ergonomie. Gebruiken mensen ook daadwerkelijk de externe toetsenbord en muis die ze hebben gekregen? Nemen collega’s de tijd hun stoel goed in te stellen? Zijn er kapotte stoelen? Dit zijn vaak praktische zaken die voor een Arbodienst of extern expert die slechts sporadisch aanwezig is moeilijk te checken zijn. Heel belangrijk!
Een preventiemedewerker is als het goed is een aanspreekpunt die signalen kan doorgeven aan de werkgever. En als werkgever geef je door het serieus nemen van de rol van preventiemedewerker ook aan dat je gezondheid en veiligheid belangrijk vindt.
Alleen voor generieke tips op de werkvloer
Naar mijn idee krijgen ergocoaches of collega’s die een korte training hebben gevolgd op ergonomisch gebied vaak te veel verantwoordelijkheid. Zij hebben meestal geen medische achtergrond, en zouden niet ingezet moeten worden om meer dan alleen generieke adviezen te geven.
In de training die preventiemedewerkers krijgen wordt vaak aan de hand van dit soort plaatjes uitgelegd wat de “ideale” zithouding is, zodat ze kunnen signaleren als collega’s mogelijk niet goed zitten:
Niemand – maar vooral mensen die fysieke klachten hebben (gehad) – zou klakkeloos “ideale zithouding” plaatjes moeten opvolgen. Adviezen van nauwelijks of slecht opgeleide collega’s kunnen in het beste geval weinig waarde toevoegen, maar in het slechtste geval echt schadelijk zijn.
Klachten of advies op thuiswerkplek? Zet een ergonoom in
Ik adviseer om een preventiemedewerker alleen in te zetten voor tips op de werkvloer, en niet voor de thuiswerkplek waar de werkplekken vaak niet “standaard” zijn en waar creatieve tips van een ergonoom essentieel zijn.
Als een collega klachten ervaart, dan adviseer ik ook echt om een ergonoom in te zetten. Het kan verleidelijk zijn om wat generieke tips te geven, maar deze goedbedoelde tips kunnen in veel gevallen juist het tegenovergestelde (meer klachten) veroorzaken.
Fysieke klachten hebben ook vaak een mentale oorzaak, die voor (interne) preventiemedewerkers vaak lastig te achterhalen of te bespreken is. Een externe expert kan mentale klachten vaak gemakkelijker en beter boven tafel krijgen.