De bril met blauwlichtfilter – werkt het?

Als je veel achter een beeldscherm werkt en de laatste jaren een opticien hebt bezocht is de kans groot dat je een bril met een filter voor blauw licht aangeraden hebt gekregen. Wat is de theorie achter een bril met blauwlichtfilter? En werkt zo’n beeldschermbril ook echt?

Tijdens mijn gesprekken met klanten die ik online help een ergonomische en prettiger thuiswerkplek te creëren kreeg ik regelmatig deze vragen. Volgens de laatste onderzoeken is er eigenlijk geen bewijs dat zo’n bril werkt om vermoeide ogen te voorkomen of beter te slapen. Maar sommige mensen hebben er wel baat bij!

Ik ben geen opticien of oogarts, maar ik wil graag goed advies kunnen geven over alle hulpmiddelen die een werkplek beter maken. Ik zet graag wat ik gevonden heb op een rijtje.

Laten we beginnen bij het begin:

Blauw licht heeft een hoog energieniveau

Waarneembaar licht, zoals zonlicht, bevat alle kleuren van de regenboog. Al deze kleuren samen zorgen ze voor de straal “witte licht” die we zien. Elke kleur die zonlicht bevat, heeft een eigen frequentie en energieniveau. Blauw licht bevat een korte golflengte, een hoge frequentie- en een hoog energieniveau. Het bevindt zich aan het einde van het zichtbare deel van het lichtspectrum, vlak naast licht dat niet zichtbaar is (UV-licht).

De zon bevat blauw licht, maar het scherm van je TV, telefoon, laptop of computer ook. Het blauwe licht dat schermen uitstralen is slechts een fractie van wat de zon uitstraalt, maar veel mensen gebruiken zeer intensief schermen.

Lichtbronnen die vaak dicht bij onze ogen zijn, zorgen voor meer blootstelling aan blauw licht. Je wordt dus aan meer blauw licht blootgesteld als je een computer of smartphone gebruikt, dan als je TV kijkt (want die staat meestal wat verder weg).

Blauw licht van je scherm is niet schadelijk

Blauw licht heeft een korte golflengte en veel energie. Het zit vlak naast UV-licht in het spectrum, maar is iets anders: UV is onzichtbaar en wél schadelijk, blauw licht is zichtbaar. Onderzoekers concludeerden in 2024 dat je in één minuut buiten meer blauw licht in je ogen krijgt dan in ongeveer 24 uur van je apparaten.

Schermen, lampen, en andere lichtbronnen die we dagelijks gebruiken stralen dus vrijwel geen UV uit, en vormen dus geen enkel gevaar voor de ogen.

Het is niet aangetoond dat een blauwlichtbril werkt

Dat blauw licht niet schadelijk is, betekent niet per se dat brillen met glazen die dit licht filteren niet werken.

In 2023 zette Cochrane (dé standaard voor medisch bewijs) 17 studies op een rij. De conclusie: het bewijs dat blauwlichtbrillen de klachten van vermoeide ogen bij computerwerk verminderen (in vergelijking met een beeldschermbril met “gewone” glazen) is matig.

En helpt het om beter te slapen? Zes studies op dit gebied spraken elkaar tegen: drie vonden betere slaapscores met een blauwlichtbril, drie vonden geen verschil. Het is dus niet aangetoond dat een blauwlichtbril helpt om beter te slapen.

Een goede (Engelstalige) bron, met veel links naar academisch onderzoek is deze van Specsavers.

Toch werkt het voor sommige mensen

Toch werken brillen met een blauwlichtfilter voor best wat mensen die ik gesproken heb! Hoe kan dat? Blauw licht, en ander overmatig licht, kan voor sommige mensen echt onprettig zijn. Alhoewel er misschien geen wetenschappelijk bewijs is, werken sommige dingen gewoon voor sommige mensen. Daar ben ik heilig van overtuigd!

Alternatief: pas de kleuren van je scherm aan

In plaats van een bril met blauwlichtfilter aan te schaffen, kun je ook het blauwe licht uit je scherm filteren door de instelling van je scherm aan te passen. Gratis :). Op Windows heet dit “Nachtlamp”, op Apple “Night Shift” en Android (afhankelijk van het merk) “Nachtlicht” of “Oogcomfort”. Veel monitoren hebben ook een “low blue light” modus in hun eigen menu.

Wat wél werkt tegen vermoeide ogen

De reden dat je ogen vermoeid raken, is vaak een combinatie van het volgende:

• Je knippert minder met je ogen tijdens werk achter een scherm, waardoor je ogen eerder uitdrogen.
• Als je ogen lang focussen lang op een korte afstand raken de oogspieren eerder vermoeid.
• Een te fel of juist te donker scherm, of een slecht verlichte omgeving, zorgt ook voor vvermoeidheid.

Belangrijker dan een beeldschermbril met een filter voor blauw licht is naar mijn mening dus ook om goede verlichting te hebben (stelregel: stel de helderheid van je scherm af op het licht in de kamer) en regelmatig te wisselen van focus.

De 20-20-20 regel (kijk elke 20 minuten, 20 seconden lang naar iets op ten minste 20 voet – ongeveer 6 meter – afstand) is een gemakkelijk te onthouden regel, maar moeilijk in de praktijk te brengen! Software die je helpt om regelmatig pauzes te nemen is voor veel mensen bloedirritant, maar kan zeker helpen.

Een bril met blauwlichtfilter kan geen kwaad

Medisch gezien is er niets schadelijks aan een bril met blauwlichtfilter. Sommige gebruikers die ik heb gesproken geven aan dat ze er lastig aan kunnen wennen en er stress van krijgen. Dan werkt het averechts, en in zo’n geval zou ik uiteraard afraden om een beeldschermbril te gebruiken.

Werkt het wel voor je: blijf deze vooral gebruiken! Zoals bij vrijwel alles rond de werkplek geldt: ieder mens is anders, en voor iedereen werkt weer iets anders beter.

Blauwlichtfilterbril vs. beeldschermbril

Vaak wordt een bril met blauwlichtfilter verward met een beeldschermbril. Een beeldschermbril hoeft echter geen blauwlichtfilter te hebben. Elke bril kan in principe zo’n filter in de lenzen bevatten.

Ik raad zelden een bril met blauwlichtfilter aan

Als je zeer gevoelig voor licht bent of moeite hebt met lezen dan zou ik adviseren een opticien of oogarts te raadplegen en een beeldschermbril te overwegen. Ik heb zelf zelden actief een beeldschermbril geadviseerd.

Als je last hebt van je ogen, dan denk ik dat het vele malen belangrijker en effectiever is om andere maatregelen te nemen om de ogen niet te veel te belasten en te vermoeien. Zie mijn tips hierboven.

Veelgestelde vragen over de bril met blauwlichtfilter